Narodowe Centrum Kultury

„O szukaniu dróg”

Gdy w październiku 2016 r. młodzież i dorośli ze szkoły „Diwoswit” z Małej Biłozierki na Ukrainie realizowali z nami projekt „Dzikie pola nadbużańskie” (dotacja Narodowego Centrum Kultury), zainteresowała ich mozaika na frontowej ścianie szkoły– praca zbiorowa uczniów, efekt projektu artystyczno-edukacyjnego „Głucha wioska na Podlasiu” (dotacja Polskiego Stowarzyszenia im. Janusza Korczaka). 

Dzieło przykuło ich uwagę z dwóch powodów. Po pierwsze, jako przedstawiciele szkoły artystycznej z wieloletnią tradycją i praktyką w tworzeniu figur z ceramiki-docenili trud i umiejętności dzieci-amatorów w stworzeniu mozaiki wielkoformatowej. Po wtóre, zaintrygowała ich sentencja zamieszczona na pracy: „Bądź sobą, szukaj własnej drogi”- autorstwa Janusza Korczaka.
W tym roku mija 76.rocznica tragicznej śmierci Starego Doktora, który w latach 30. ubiegłego stulecia w Mężeninie n/Bugiem organizował kolonie dla dzieci z Domu Sierot. Pomyśleliśmy, że warto podjąć się projektu, który przybliży naszym ukraińskim przyjaciołom postać cenionego pedagoga, nieformalnego Rzecznika Praw Dziecka, którego los kilkakrotnie sprowadzał do naszej gminy. Działaniu, do którego realizacji przystępujemy, nadaliśmy tytuł „O szukaniu dróg”, a wsparcia na jego realizację ponownie udzieliło nam Narodowe Centrum Kultury. Za co wdzięczni jesteśmy!
W ramach międzynarodowego spotkania, do którego dojdzie jesienią 2018r. zaplanowaliśmy szereg zajęć (fotografia camera obscura, sesja zdjęciowa do tekstów Starego Doktora, wykłady i spotkania z ciekawymi ludźmi, warsztaty taneczno-śpiewacze, wyjazdy), dotyczących realizacji trzech podstawowych komponentów: „Historia lokalna”, „Kultura regionu” oraz „Poznajemy język sąsiada”.
Zakładamy, że tak jak podczas wszystkich dotychczasowych działań, także i to dostarczy obu stronom nowej wiedzy i nieukrywanej satysfakcji.

„Dofinansowano ze środków Narodowego Centrum Kultury
w ramach programu Polsko-Ukraińska Wymiana Młodzieży”.


A.Z.Z.

„Dzikie pola nadbużańskie”

Już od lat dziesięciu współpracujemy ze szkołą Diwoswit na Ukrainie.  Dyrektorki obu szkół Janina Mikołajewna Owsijenko i Maria Daszko czerpią od siebie „przykłady dobrych praktyk”. Z Małej Biłozierki przywieźliśmy pomysł na tworzenie ceramiki, zaś Janie Mikołajewnej spodobały się wakacyjne plenery malarsko-rzeźbiarskie w naszej szkole. Teraz podobne imprezy przeprowadza w swojej wsi, a uczestniczą w nich artyści z Podlasia.

Tym razem w ramach projektu „Dzikie pola nadbużańskie” realizowanego przez Nadbużańskie Stowarzyszenie Oświatowo-Ekologiczne „Mężenin” we współpracy ze szkołą grupa uczniów z Ukrainy poznała nasz język, historię lokalną i kulturę regionu.  

Młodzież pracowała z tekstem „Ogniem i mieczem” H. Sienkiewicza i wykonała zdjęcia do wybranych fragmentów powieści. W zajęciach językowych pomagały: Olena Jewgieniwna i Alicja Zienkiewicz – Zielińska oraz tłumacz Magdalena Wielogórska. Sesja fotograficzna w Mielniku pod okiem Eweliny Siemieniuk zaistniała dzięki współpracy z Ośrodkiem Dziejów Ziemi Mielnickiej mieszczącym się w budynku Gminnego Ośrodka Kultury, Sportu i Rekreacji, który zgromadził pokaźną kolekcję kostiumów i rekwizytów wykorzystanych w ekranizacji dzieła Sienkiewicza.

 

 

 

 

Lokalną historię przybliżył młodzieży Maciej Zieliński, zaś o przyrodniczych zasobach okolicy uczestnicy projektu dowiedzieli się od leśników Marka Charkiewicza i Bazyla Kondratiuka dzięki gościnności Nadleśnictwa Sarnaki.

 

 

 

 

Kulturę regionu w malowniczych plenerach i sentymentalnych wnętrzach domostw w Muzeum Rolnictwa w Ciechanowcu przedstawił Ukraińcom Zespół Pieśni  i Tańca „Pasieka” z towarzyszeniem Małej Pasieki pod kierunkiem Grzegorza Szymanka.

 

 

 

W Warszawie uczestnicy projektu spacerowali Krakowskim Przedmieściem, podziwiali Stare Miasto i Zamek Królewski.

 

Doszło do szeregu wydarzeń dodatkowych –podyktowanych warunkami pogodowymi (październik bywa wietrzny i deszczowy) lub prośbami naszych Gości. W ich organizacji wsparło stowarzyszenie wielu zaprzyjaźnionych ludzi: pokaz udzielania pierwszej pomocy i warsztaty survivalowe (Firma Tropiciel), zajęcia rekreacyjne i robienie  świec w świetlicy wiejskiej w Serpelicach, dyskoteka w szkole czy spotkania integracyjne w DDM Porcjunkula.

 

 

 

I prawdziwe są słowa wypowiedziane przez Zagłobę w utworze, który dał początek naszemu działaniu: „Mości panowie! gdybym zaczął wszystko szczegółowie opowiadać, tedy i dziesięciu nocy by nie starczyło”.

A.Z. Z.

fot. E. Siemieniuk, M. Wielogórska, A.Z.Z.

„Dofinansowano ze środków Narodowego Centrum Kultury  w ramach programu Polsko-Ukraińska Wymiana Młodzieży”. 

„Przepis na lekturę”

Jeśli masz miejsce inspirujące, zasoby materialne w postaci sukien epokowych, kapeluszy i elementów dekoracyjnych, a przede wszystkim: z dystansem podchodzące do siebie modelki i kreatywnego fotografa, możesz –podobnie jak my-kilka lat temu- zilustrować kultowe polskie dzieło-najlepiej lekturę!
Wśród
„ tych pól malowanych zbożem rozmaitem,
Wyzłacanych pszenicą, posrebrzanych żytem”,
wystrojone w suknie z epoki – nauczycielki ZPO w Platerowie - stosowały się do komend fotografa, Eweliny Siemieniuk.
Po łące, pastwisku i ogrodzie, gdzie
„Błysnęła tajemnicza bieluchna sukienka
I coś lekkiego znowu upadło z wysoka,
I przeleciawszy cały ogród w mgnieniu oka,
Pomiędzy zielonymi świeciło ogórki:
Jako promień słoneczny, wykradłszy się z chmurki,
Kiedy śród roli padnie na krzemienia skibę
 Lub śród zielonej łąki w drobną wody szybę”,
biegały stada Telimen, panien dworskich i kawiarek. I tylko Zosia, która
„oczy opuściła
I jako róży pączek cała się spłoniła”,
była jedna i Tadeusz - jedyny był (w swoim rodzaju).
Miejsce - Pensjonat „Uroczysko Zaborek”- stało się scenerią dla wybranych scen z ksiąg dwunastu „Pana Tadeusza”. Były obrazki ze „świątyni dumania” (bez ataku mrówek), spotkania na mostku i sceny zaściankowe.
Potrzeba chwili lub pełna improwizacja powodowały czasami zmianę epoki i autora , bo niczym bohaterowie z płótna Chełmońskiego wesołe modelki spontanicznie pozowały na łące.
Efektem dwóch dni spędzonych w Bielonym Dworku z 1844r.( dwór szlachecki, z drewna lecz podmurowany, świeciły się z daleka pobielane ściany) stał się album fotograficzny, o którym nie sposób milczeć, bo „niechaj narodowie wżdy postronni znają”!


A wspominam o tym, ponieważ zdjęcia do „Pana Tadeusza” uczynione dały początek „nowej świeckiej tradycji”; bo przebywający u nas na wizycie studyjnej w marcu ubiegłego roku szkolnego ukraińscy dyrektorzy szkół regionu Zaporoże do fotografii inspirowanych „Ogniem i mieczem” w Muzeum w Mielniku pozowali. A przed nami kolejne tego typu działanie z racji realizowanego od czerwca projektu współpracy z Ukrainą „Dzikie pola nadbużańskie” (wsparcie finansowe i pomoc merytoryczna: Narodowe Centrum Kultury), którego wydarzenia mają rozgrywać się w przestrzeni Nadbużańskiego Parku Krajobrazowego „Podlaski Przełom Bugu”, zaś jego produktem będzie album z fotografiami i cytatami po polsku i ukraińsku inspirowany "Ogniem i mieczem" H. Sienkiewicza.

 

 

 
A.Z.Z.
A. Mickiewicz „Pan Tadeusz”
zdjęcia: E. Siemieniuk

Na bogato!

Po zeszłorocznym pobycie uczniów Zespołu Placówek Oświatowych w Platerowiew szkole Diwoswit w Małej Biłozierce na Ukrainie (projekt „Otwarci na siebie” 2013r.), prezes Nadbużańskiego Stowarzyszenia Oświatowo- Ekologicznego  „Mężenin” Maria Daszko stwierdziła: „Spotkaliśmy się z niezwykłą gościnnością, profesjonalną ofertą artystyczną (warsztaty ceramiczne, choreograficzne, śpiewacze), miło byłoby zrewanżować się Ukraińcom spotkaniem w Polsce.”

Rewanż zwany „rewizytą” w ramach projektu „ Czym chata bogata” zrealizowaliśmy na Podlasiu.

Podczas tygodniowego pobytu w Domu Duszpasterstwa Młodzieży Zakonu Braci Mniejszych Kapucynów w  nadbużańskiej miejscowości Serpelice Ukraińcy zapoznali się z historią i kulturą Podlasia, dostrzegli podobieństwa i różnice kulturowe między Polakami i  Ukraińcami, pracowali w grupach międzynarodowych, pouczyli się języka polskiego, a przede wszystkim doświadczyli naszej - podlaskiej gościnności.

Zgodnie z planami odbyły się  wycieczki szlakami, z których jesteśmy dumni: przyrodniczym („Podlaski Przełom Bugu”, Janów Podlaski –stadnina koni), historycznym (V2 w Sarnakach)  i religijnym. Kulturę regionu przybliżyliśmy Gościom za sprawą szeregu działań artystycznych. Uczniowie ze szkoły Diwoswit zaprojektowali i wykonali świece, biżuterię z filcu oraz  zakładki własnego pomysłu. Filcowanie, robienie świec z wosku pszczelego czy projektowanie zakładek i następnie ich laminowanie było dla wszystkich ukraińskich uczniów nowością. Każdy wyszedł z warsztatów  z kompletem gadżetów. Natomiast w zrobionych przez siebie kolczykach z filcu Ukrainki pokazywały się przez kolejne dni.

  

Młodzi ludzie z Ukrainy uczestniczyli w warsztatach  tanecznych z dwoma charakterystycznymi dla Platerowa zespołami „Małą Pasieką” oraz Ludowym Zespołem Pieśni i Tańca „Pasieka”. Z uśmiechem na ustach podeszli do nauki  pieśni i tańców ludowych. Również o  naszej kulturze i stosunku do tradycji dowiedzieli się z  rozmów z ciekawymi ludźmi-wójtem Platerowa Jerzym Garuckim, sołtysem, leśnikiem i artystami (fotografik, rzeźbiarz, malarka). Przebywali także w  domu i pracowni Daniela Ludwiczuka - rzeźbiarza, fotografika, przyjaciela NSO-E Mężenin, współtwórcy corocznego Międzynarodowego Pleneru Malarsko-Rzeźbiarskiego w Platerowie.

  

O lokalnej historii mówiliśmy z naszymi Gośćmi podczas wyjazdów do Białowieży i w czasie rejsu statkiem po Bugu, zaś język sąsiada ćwiczyliśmy na zajęciach śpiewaczych z Pasieką oraz na warsztatach „Ojczyzna –polszczyzna”.

Okazało się, że znany nam utwór „W zielonym gaju” jest również śpiewany przez Ukraińców; znaleźliśmy „podobieństwo” w kulturze! Wspólne wykonanie pieśni po polsku i ukraińsku porwało wszystkich obecnych na prezentacji ukraińskiej szkoły w Zespole Placówek Oświatowych w Platerowie.  Nie zabrakło spotkań przy ognisku z przedstawicielami NSO-E „Mężenin”, uczniami i nauczycielami ze szkoły w Platerowie oraz wycieczki do stolicy. Warszawa ze swym Starym Miastem, sercem Chopina w kościele św. Krzyża, Zamkiem Królewskim i Złotymi Tarasami zachwyciła Ukraińców.

  

W projekcie brały udział osoby, które poznały się podczas naszego zeszłorocznego pobytu w Małej Biłozierce, więc rewizyta w Serpelicach była dla nich okazją do kontynuowania przyjaźni. Przewidzieliśmy szereg działań mających na celu integrację i współpracę młodzieży polskiej i ukraińskiej. We wszystkich wydarzeniach rolę nauczycieli i  pomocników przejęła polska młodzież; prowadziła naukę tańca ludowego, uczyła słów podlaskiej pieśni czy  instruowała podczas robienia świec i w czasie gier językowych.                                                                                         

Zajęcia warsztatowe przebiegały pod okiem zaprzyjaźnionych ze Stowarzyszeniem artystów i specjalistów, zaś do przedstawionego wydarzenia międzynarodowego doszło dzięki finansowemu wsparciu Narodowego Centrum Kultury. Dziękujemy!

„Czym chata bogata” – dalszy ciąg współpracy polsko-ukraińskiej

Od 2006 roku Zespół Placówek Oświatowych w Platerowie współpracuje ze szkołą Małobiłozierska Obłasna Gimnazja”Diwoswit” w Małej Biłozierce (Rejon Wasiliwski, Zaporoże, Ukraina).  

Zaczęło się od projektu Polskiej Fundacji im. Roberta Schumana i  Fundacji Współpracy Polsko-Ukraińskiej PAUCI, któremu  nadaliśmy tytuł „Bliscy czy dalecy - poszukiwanie wspólnego języka”.  Naszym zadaniem podczas dwustronnych wizyt było odnalezienie tego, co sprawia, że jesteśmy sobie bliscy.

O tym, że cel został osiągnięty świadczy fakt, iż na początku tego roku szkolnego dzięki wsparciu Narodowego Centrum Kultury (Program Polsko – Ukraińska Wymiana Młodzieży)  i Nadbużańskiego Stowarzyszenia Oświatowo - Ekologicznego „Mężenin” młodzież z Platerowa, Kisielewa, Lipna i Mężenina podczas projektu „Otwarci na siebie” miała okazję zobaczyć nadzwyczajny dorobek artystyczny Diwoswitu, razem z Ukraińcami śpiewać, tańczyć, bawić się po kozacku oraz robić przedmioty z gliny i rzeźby z piasku na brzegu Morza Azowskiego. Teraz przyszedł czas na rewizytę w ramach działania ponownie dofinansowanego przez Narodowe Centrum Kultury.

 „Czym chata bogata...” to projekt włączający młodzież z Ukrainy w rytm życia młodzieży na Podlasiu. Podczas tygodniowego pobytu w nadbużańskiej miejscowości Ukraińcy doświadczą naszej - podlaskiej gościnności.  Zabierzemy ich na wycieczki szlakami, z których jesteśmy dumni: przyrodniczym, historycznym i religijnym. Zapoznamy z ciekawymi ludźmi: artystą ludowym, fotografikiem oraz rzeźbiarzem. Przybliżymy mowę polską, pokażemy lokalne produkty i wciągniemy do wspólnych zajęć. Nauczymy filcowania, robienia świec i witraży. Pośpiewamy i zatańczymy z „Małą Pasieką” i Ludowym Zespołem Pieśni i Tańca „Pasieka”, którego repertuar odwołuje się do tradycji podlaskich i mazowieckich.

Po jesiennym pobycie w Małej Biłozierce prezes NSO-E „Mężenin” Maria Daszko obiecała: „Planujemy spotkać się z nimi ( partnerzy ze szkoły Diwoswit ) w Platerowie, w czerwcu 2014r. Będzie to dla nas spore wyzwanie, gdyż chcemy zrewanżować się porównywalną gościnnością i organizacją.”; oby nam się udało!

Projekt „Czym chata bogata” dofinansowano ze środków Narodowego Centrum Kultury w ramach programu Polsko – Ukraińska Wymiana Młodzieży. Dziękujemy!

„Otwarci na siebie” Platerów- Mała Biłozierka 2013

 

W dniach 2-10 listopada 2013  grupa uczniów z Zespołu Placówek Oświatowych w Platerowie wzięła udział w wyjeździe na Ukrainę (projekt „Otwarci na siebie”,  Program Polsko – Ukraińska Wymiana Młodzieży realizowany przez NSO-E „Mężenin”), aby  podzielić się ze swymi ukraińskimi kolegami wiedzą na temat historii, tradycji i kultury Podlasia oraz tego samego dowiedzieć się o naszych wschodnich partnerach.

Punktem docelowym, podobnie jak osiem lat temu (Projekt „RAZEM polsko-ukraińska współpraca na przyszłość”), stała się Mała Biłozierka, a naszymi gospodarzami byli nauczyciele i uczniowie artystycznej szkoły Diwoswit.

Już pierwszego dnia pobytu mieliśmy okazję przekonać się o gościnności Ukraińców, kiedy  po 24 godzinach jazdy autokarem i dotarciu do Małej Biłozierki późnym wieczorem zostaliśmy owacyjnie przywitani przez tamtejszą młodzież i ugoszczeni ciepłym posiłkiem.

   

 

 

Podczas pobytu w szkole mieliśmy okazję zapoznać się z pracami plastycznymi  uczniów szkoły, wysłuchać koncertu pieśni ukraińskich i podziwiać tańce  w wykonaniu szkolnego zespołu przyodzianego w bajecznie kolorowe stroje, stylizowane na te z czasów kozackich. Mieliśmy zajęcia   w pracowni gliniarskiej, gdzie mogliśmy spróbować naszych sił na kole garncarskim oraz lepiliśmy z gliny figurki Kozaków. Dzięki zajęciom z nauczycielem muzyki łamanym ukraińskim śpiewaliśmy ukraińskie pieśni, a dzięki pani choreograf spróbowaliśmy naszych sił w ukraińskich tańcach.

 

 

Ponadto podziwialiśmy widoki w Bierdańsku nad Morzem Azowskim,na plaży tworzyliśmy rzeźby z piasku- symbole projektu, zwiedzaliśmy sicz zaporoską.

W drodze powrotnej zatrzymaliśmy sie w  Kijowie, obejrzeliśmy cerkwie i katedry, podziwialiśmy widoki nad Dnieprem i spacerowaliśmy ulicami stolicy. Jechaliśmy kolejką linową, przemieszczaliśmy się starym metrem i zwiedziliśmy Stadion Olimpijski, który okazał się najbardziej wspominanym przez uczniów obiektem.

  

  

  

Nasi uczniowie  szczególnie cenili sobie czas, kiedy mogli pogłębić znajomość z młodzieżą ukraińską. Z chęcią tworzyli polsko-ukraiński słownik wyrazów potrzebnych, rozmawiali o ważnych dla każdego narodu postaciach oraz uczestniczyli w grach i zabawach kozackich.

  

 

 

Polska młodzież spała w szkolnym internacie, jadała na szkolnej stołówce, a więc mogła się przekonać, jak wygląda życie ukraińskiego ucznia. Udało się nawiązać znajomości, a pożegnanie było równie gorące co powitanie. Pozostaje mieć nadzieję , że będziemy mogli się odwdzięczyć naszym ukraińskim  partnerom za gościnność, kiedy przybędą do nas z rewizytą.

„Otwarci na siebie”

„Otwarci na siebie” to projekt Programu Polsko – Ukraińska Wymiana Młodzieży realizowany przez NSO-E „Meżenin” .

Działanie angażuje młodzież z gminy Platerów do zapoznania się z Ukraińcami i ich kulturą, prezentowania młodzieży ukraińskiej historii i  kultury Podlasia oraz dostrzeżenia podobieństw i odmienności kulturowych obu krajów poprzez udział w międzynarodowych warsztatach tematycznych skupionych wokół historii, języka i kultury. Podczas tygodniowego pobytu na Ukrainie odbędą się: zajęcia z rzeźbiarzem, warsztaty wokalno-taneczne, oraz pokazy zdjęć i filmów. Przewidujemy zawiązanie się znajomości między polskimi i ukraińskimi nastolatkami za sprawą wspólnych zajęć, zadań i wyjazdów.

Zależy nam na tym, by od planowania, przez działanie, a na podsumowaniu skończywszy młodzi ludzie mieli głos decydujący: przygotują prezentacje multimedialne o regionie i je zaprezentują przed widzami ukraińskimi, wymyślą ranking zwrotów istotnych w komunikacji, których nauczą partnera, wybiorą piosenkę, której się nauczą, zaprojektują rzeźbę - symbol projektu oraz zaproponują formę i przeprowadzą podsumowanie. Na koniec ocenią swoje i kolegów zaangażowanie w projekt. A uczestniczą w nim uczniowie Zespołu Placówek Oświatowych w Platerowie oraz uczniowie szkoły  Małobiłozierska Obłasna Gimnazja”Diwoswit” (Mała Biłozierka, Rejon Wasiliwski, Zaporoże, Ukraina).

         Projekt odbywa się dzięki finansowemu wsparciu Narodowego Centrum Kultury .